Concert zaterdag 3 september 2016 door Tjeerd van der Ploeg in de kathedrale basiliek te Haarlem, met het Te Deum van Peteris Vasks, de Sonate van Jean โ Jacques Grunenwald en de Phantasie en Fuga over โWachet auf, ruft uns die Stimmeโ van Max Reger.
Weliswaar was ik op 3 september niet aanwezig in de Haarlemse kathedraal, maar via de door Jos van der Linden gemaakte opname, die ik na toestemming van Tjeerd van der Ploeg mocht ontvangen, heb ik een heel goed beeld kunnen krijgen van dit concert.
Het idioom van de Letse componist Vasks is vol eenvoud en boeit door de opbouw tot beweging en volume, die vervolgens uitmondt in meditatieve bezonkenheid. Tjeerd van der Ploeg weet dat nauwkeurig te volgen en in goed gekozen registraties te verpakken.
De taal die de Fransman Grunenwald in zijn vierdelige Sonate bezigt is heel wat complexer, maar wordt zo voortreffelijk gepresenteerd dat je er meteen voor zwicht. Prachtig om in het tweede deel de twee stemmen als vogels door het zwerk te horen buitelen, tegen de achtergrond van langgerekte labiaaltonen. Van der Ploeg hanteert de onverwachtheden en de muzikale gedachtensprongen van Grunenwald weergaloos. Hij bezit de vertelkunst van zijn vader, de schrijver Durk van der Ploeg, in zijn orgelspel.
De hele inkleuring van de Phantasie van Reger is buitengewoon mooi. Het verloopt allemaal bijzonder beeldend.
De opbouw van de fuga is zeer organisch, het ene vlak vloeit in het andere over. Het einde is qua timing zonder meer indrukwekkend.
Kortom: een concert waarin heel verschillende aspecten van de orgelmuziek aan de orde komen. Het Willibrordusorgel in de Haarlemse kathedraal bezit weliswaar niet de allure en de brede sonoriteit van het Nicholsonorgel in Schagen, maar uit dit concert blijkt dat een eersteklas organist ook een dergelijk instrument op zijn best weet te presenteren.
Gemma Coebergh